Je kent het wel: je zit in een stille trein of in een belangrijke vergadering in Amsterdam en plotseling voel je die onbedwingbare kriebel in je neus. Uit beleefdheid knijp je je neus dicht en klem je je kaken op elkaar om de nies “door te slikken”.
Ik heb dit zelf ook jarenlang gedaan, denkend dat ik discreet was. Maar na een gesprek met een KNO-arts ben ik daar direct mee gestopt. Een nies inhouden is namelijk niet alleen ongezond, het kan zelfs een ritje naar de eerste hulp betekenen.
De enorme kracht achter een nies
Een nies is niet zomaar een geluid; het is een explosief verdedigingsmechanisme. Je lichaam probeert met man en macht irritaties zoals stof, pollen of bacteriën uit je luchtwegen te jagen. Wist je dat lucht bij een nies je longen verlaat met een snelheid tot wel 160 kilometer per uur?
Als je deze weg naar buiten blokkeert, moet die enorme kracht ergens anders heen. De druk in je luchtwegen stijgt dan tot wel 24 keer boven het normale niveau. Die energie keert terug je lichaam in, en dat is waar de schade ontstaat.
Wat er gebeurt als de druk geen uitweg vindt
Het klinkt misschien als een broodjeaapverhaal, maar de medische praktijk laat zien dat “beleefd zijn” nare gevolgen kan hebben:
- Gescheurde trommelvliezen: De samengeperste lucht wordt met geweld naar de buis van Eustachius geduwd. Dit kan je trommelvlied doen knappen of bacteriën je middenoor in schieten, wat voor pijnlijke ontstekingen zorgt.
- Geknapte bloedvaatjes: Door de plotselinge drukpiek kunnen kleine bloedvaatjes in je ogen, neus of oren springen. Niemand wil op kantoor verschijnen met een bloeddoorlopen oog na een mislukte poging tot etiquette.
- Ruptuur van de keel: In Groot-Brittannië werd een man opgenomen die zijn keel letterlijk had opengescheurd door een nies in te houden. Hij kon een week lang niet praten of slikken.
De veilige weg: laat het gaan
Natuurlijk wil je niet pontificaal over je collega’s heen niezen. Maar er is een gulden middenweg tussen onbeleefd zijn en in het ziekenhuis belanden.
De gouden tip: Heb je geen zakdoekje bij de hand? Nies dan altijd in de binnenkant van je elleboog. Zo voorkom je dat virussen zich via je handen verspreiden over deurklinken of de koffiemachine, terwijl de druk veilig weg kan.
Heb jij wel eens een vreemd pijntje gevoeld na het inhouden van een nies? Of ben je voortaan ook een voorstander van luid en duidelijk laten gaan?
