Je hebt ze vast wel eens zien liggen bij de Albert Heijn of de lokale bio-winkel: die bleke, kegelvormige wortels die een beetje op een mislukte winterpeen lijken. Jarenlang liepen we er massaal aan voorbij, maar de pastinaak is bezig aan een ongekende comeback. In de 18e eeuw werd deze krachtpatser nog bruut van de troon gestoten door de aardappel, maar de rollen lijken nu eindelijk omgedraaid.
De grote verandering in ons schap
In mijn eigen keuken merkte ik het een paar maanden geleden voor het eerst. In plaats van de standaard zak kruimige aardappels, greep ik naar die witte wortel. Waarom? Omdat de pastinaak iets heeft wat de aardappel mist: een natuurlijke, aromatische zoetheid die pas echt vrijkomt zodra de eerste nachtvorst over de Nederlandse akkers is getrokken.
De geschiedenis van de pastinaak is eigenlijk een tikkeltje tragisch. De Romeinen waren er dol op en in de Middeleeuwen was het volksvoedsel nummer één. Maar toen de aardappel uit Zuid-Amerika arriveerde, was het gedaan met de pret. De pastinaak werd gedegradeerd tot veevoer of “armeluiseten”. Tot nu.
Wat de pastinaak zo bijzonder maakt:
- Smaakexplosie: Een mix tussen een wortel, hazelnoot en een vleugje anijs.
- Winterhard: Hoe kouder het buiten is, hoe zoeter de wortel wordt omdat zetmeel wordt omgezet in suikers.
- Voedingswaarde: Bomvol vitamine C, K en foliumzuur – essentieel tijdens de grijze Nederlandse wintermaanden.
Waarom je deze wortel vandaag nog in de oven wil schuiven
Ik hoor je denken: “Wat moet ik er dan mee?” Het mooie is dat de pastinaak veel veelzijdiger is dan de traditionele pieper. In mijn praktijk als thuiskok heb ik gemerkt dat de combinatie met geitenkaas en honing een absolute gamechanger is. Maar er is een nuance: kies niet de allergrootste exemplaren. Die kunnen in de kern nogal houterig zijn. Ga voor de middelgrote variant; die zijn het meest aromatisch.
De ultieme lifehack voor luie koks: Schil de pastinaak niet te dik! De meeste smaak en vitamines zitten direct onder de schil. Even schoonborstelen is vaak al genoeg. Snijd ze in frietjes, hussel ze door wat olijfolie met rozemarijn en schuif ze 25 minuten in de oven op 200 graden. Je zult versteld staan hoe snel die schaal leeg is.
Zo herken je de beste kwaliteit
- De wortel moet stevig aanvoelen, niet buigzaam als een slappe vaatdoek.
- Vermijd exemplaren met bruine, zachte plekken.
- Kleine pastinaken zijn perfect voor salades (rauw geraspt!), grote zijn ideaal voor soepen en purees.
Een nieuwe klassieker op tafel
Het is fascinerend om te zien hoe een groente die generaties lang werd genegeerd, nu weer als “superfood” op de kaart staat. Het voelt als een stukje culinaire gerechtigheid. Of je nu gaat voor een romige pastinaaksoep met uitgebakken spekjes of een moderne traybake met halloumi: deze wortel verdient een vaste plek in je groentela.
Heb jij de pastinaak al herontdekt, of hou je het liever bij de vertrouwde aardappelpuree van je grootmoeder? Laat het me weten in de reacties!
