Je hoort het dagelijks op het nieuws: “Er zijn geen mensen meer te vinden.” Maar terwijl grote bedrijven roepen om meer arbeidsmigranten, pakken ervaren vakmensen zoals Jan hun koffers voor Noorwegen of Duitsland. Er is namelijk iets vreemds aan de hand op de arbeidsmarkt dat de middenklasse langzaam uitholt.
Ik heb deze trend de afgelopen maanden onderzocht en de cijfers liegen niet. Achter de kreet “personeelstekort” schuilt vaak een cynische strategie om de lonen kunstmatig laag te houden. Het is geen gebrek aan mensen, maar een gebrek aan bereidheid om een eerlijk Nederlands salaris te betalen voor zwaar werk.
De strategie achter het “tekort”
In een gezonde economie werkt het simpel: als er ergens een tekort aan is, stijgt de prijs. Dat geldt ook voor arbeid. Als je geen personeel kunt vinden, verhoog je het loon totdat iemand de baan aanneemt. Maar veel grote corporaties in sectoren zoals de bouw en logistiek hebben een andere weg gevonden. Zij gebruiken politieke druk om de grenzen verder te openen voor goedkope krachten van buiten de EU.
Hoe het mechanisme in de praktijk werkt:
- Loonstagnatie: Bedrijven bieden salarissen aan op het niveau van 2018, ondanks dat de boodschappen en huur bijna verdubbeld zijn.
- Verdringing: Wanneer lokale vakmensen weigeren voor dat loon te werken, claimt de werkgever dat “het werk niet gedaan kan worden door de eigen bevolking”.
- Loon-dumping: Er worden groepen arbeidsmigranten binnengehaald die bereid zijn met acht man in één appartement te wonen om kosten te besparen. Een Nederlandse vakman met een gezin kan hier simpelweg niet tegen concurreren.
Waarom innovatie stilstaat door goedkope arbeid
Er is een hardnekkige mythe dat onze economie zonder deze instroom direct zou instorten. De realiteit is genuanceerder. Goedkope handen remmen innovatie. Waarom zou een bouwbedrijf investeren in dure, efficiënte machines als het ook vijftig mensen met een schep kan inhuren voor een fractie van de prijs?
In Nederland zien we dat de winsten van vastgoedontwikkelaars recordhoogtes bereiken, terwijl de prijzen voor een woning voor de consument niet dalen. De besparing op loonkosten vloeit rechtstreeks naar de aandeelhouders, terwijl de maatschappij de rekening betaalt voor de sociale druk en het verlies van eigen talent aan het buitenland.
Wat er moet veranderen
Om de middenklasse te redden, moeten we stoppen met het accepteren van dit schijntekort. In mijn ogen zijn er drie noodzakelijke stappen:
- Gelijke loonvloer: Zorg dat een gedetacheerde kracht inclusief huisvesting nooit goedkoper is dan een lokale werknemer.
- Strenge handhaving: Pak bedrijven aan die migranten onder erbarmelijke omstandigheden laten wonen om kosten te drukken.
- Focus op productiviteit: Investeer in technologie en scholing in plaats van in massa-import van goedkope arbeid.
De Nederlandse vakman wil hard werken, maar hij wil ook zijn energierekening kunnen betalen en in zijn eigen land kunnen blijven wonen. Het zogenaamde “personeelstekort” verdwijnt als sneeuw voor de zon zodra de beloning de realiteit van het leven weer volgt.
Heb jij het gevoel dat de lonen in jouw sector ook expres laag worden gehouden onder het mom van een tekort? Deel je ervaring in de comments, we horen graag hoe de situatie op jouw werkvloer is.
