Je loopt elke ochtend met een mandje naar het hok, vol goede moed, maar keert de laatste tijd steeds vaker met lege handen terug. Eerst denk je aan toeval, dan aan pech, maar na een week begint de frustratie: is het ras niet goed, zijn ze ziek of is er iets anders aan de hand? Geen zorgen, in de meeste gevallen is de oorzaak geen medisch mysterie, maar een klein detail in de dagelijkse routine dat je makkelijk over het hoofd ziet.
Kippen zijn geen ingewikkelde dieren, maar hun lichaam is extreem gevoelig voor veranderingen in de omgeving. Het leggen van een ei is een complex fysiologisch proces dat direct reageert op licht, water, voeding en stress. Zodra één van deze factoren uit balans is, gaat de “eierfabriek” op slot.
Het lichtknopje in hun lichaam
In Nederland kampen we in de herfst en winter met korte dagen. Een kip heeft gemiddeld 14 uur daglicht nodig om hormonaal gestimuleerd te worden voor de eiproductie. Als het buiten grijs is en er in het hok slechts een zwak, stoffig lampje hangt, krijgt het lichaam van de vogel simpelweg niet het signaal om te beginnen.
- Zorg voor voldoende heldere verlichting in het hok.
- Gebruik een tijdschakelaar om de daglengte stabiel te houden.
- Consistentie is hierbij belangrijker dan de intensiteit van het licht.
Water is belangrijker dan voer
Dit klinkt misschien vreemd, maar zonder water zijn er simpelweg geen eieren. Een ei bestaat voor een groot deel uit vocht. Als de drinkbak bevroren is (een bekend probleem tijdens een Hollandse nachtvorst) of als het water vervuild is, stopt de kip direct met leggen om zichzelf te beschermen tegen uitdroging.
Check elke ochtend of het water vers en vloeibaar is. Zelfs een tekort van een paar uur kan de legcyclus voor meerdere dagen verstoren.
De valkuil van “lekkernijen” van tafel
Ik zie het vaak gebeuren: we willen goed doen voor onze dieren en geven ze restjes pasta, aardappelen of brood. Hoewel ze het heerlijk vinden, is dit vaak de boosdoener. Te veel koolhydraten leiden tot overgewicht bij kippen. Vetophopingen rond de eileider kunnen het proces fysiek blokkeren.
Voel maar eens aan het borstbeen van je kip. Als je het bot nauwelijks kunt voelen door een laag vet, is het tijd om te stoppen met de extraatjes. Houd het bij 110-120 gram speciaal legvoer per dag en laat het tafelafval even achterwege.
Onzichtbare dieven en stress
Kippen zijn gewoontedieren. Een nieuwe hond in de buurt, een verhuizing van de nestkasten of zelfs een roofdier dat ’s nachts rond het hok sluipt, veroorzaakt stress. Stress betekent dat het lichaam energie gaat besparen, en eieren leggen krijgt dan geen prioriteit.
Een kleine tip uit de praktijk: als je vermoedt dat de kippen wel leggen maar de eieren verdwijnen, kijk dan uit voor ratten of eksters. Soms eten kippen bij een kalktekort ook hun eigen eieren op. Zie je vochtige plekken of schalen in het stro? Voeg dan direct extra grit of gemalen eierschalen toe aan hun dieet.
Is het de rui?
Verliezen je kippen veel veren en zien ze er een beetje “geplukt” uit? Dan is het waarschijnlijk de seizoensgebonden rui. Het aanmaken van nieuwe veren kost enorm veel proteïne, waardoor de eierproductie tijdelijk stilvalt. Dit is een natuurlijk proces dat een paar weken duurt. Geef ze in deze periode wat extra vitamines en vooral veel geduld.
Een lege eiermaand is zelden een ramp. Meestal is het een seintje van je kippen dat er iets in de balans ontbreekt. Heb jij onlangs iets veranderd in het hok waardoor ze weer aan de leg gingen?
