Het is weer zover: de halfjaarlijkse discussie over het verzetten van de klok barst los. Terwijl de meeste Nederlanders komende maand weer braaf aan de knoppen draaien, hebben verschillende buurlanden en Europese partners deze traditie al lang geleden bij het grofvuil gezet. Het voelt misschien als een onvermijdelijk ritme, maar de realiteit is dat het systeem aan alle kanten rammelt.
De landen die de klok al stilzetten
Ik heb gemerkt dat we in West-Europa vaak denken dat de zomertijd een universele wet is, maar niets is minder waar. Er is een groeiende groep landen die simpelweg weigert nog langer met de biologische klok van hun burgers te spelen. IJsland is hierbij het bekendste voorbeeld; zij negeren de seizoenswisseling in tijd al sinds de jaren 60 en varen daar wel bij.
- IJsland: Leeft al decennia op één vaste tijd zonder klachten.
- Turkije: Besloot enkele jaren geleden permanent in de zomertijd te blijven.
- Wit-Rusland en Rusland: Hebben het gesleep met wijzers meer dan tien jaar geleden afgeschaft.
Waarom het oude systeem niet meer werkt
In mijn praktijk als redacteur zie ik elk jaar dezelfde patronen: de beloofde energiebesparing blijkt in modern Nederland verwaarloosbaar. We gebruiken tegenwoordig ledverlichting en slimme thermostaten, waardoor dat extra uurtje daglicht voor het elektriciteitnet nauwelijks nog uitmaakt. De economische winst is vervangen door maatschappelijke irritatie en een collectieve jetlag die dagen aanhoudt.
Trouwens, wist u dat het verzetten van de klok in Spanje voor een bizarre situatie zorgt? Door hun geografische ligging leven ze eigenlijk in de verkeerde tijdzone, waardoor de zon daar in de zomer soms pas na tienen ondergaat. Het is een politiek en sociaal mijnenveld geworden waar Brussel maar niet uitkomt.
De “hack” voor je biologische ritme
Als je, net als de rest van Nederland, toch weer de klok moet verzetten, is er één simpele truc die vaak wordt overgeslagen. In plaats van op zondagvond pas de klok te verzetten, begin ik zelf altijd op de donderdag ervoor met intervallen van 15 minuten. Verzet je interne schema elke dag een kwartiertje, en je merkt op maandagochtend vrijwel niets van dat “verloren” uur.
Wat is het plan voor de toekomst?
Ondanks grote woorden vanuit het Europees Parlement blijft een definitief besluit uit. Het resultaat is een rommelige kaart van Europa: sommigen draaien door, anderen staan stil. Het voelt als een oude koffiefilter die verstopt zit; het systeem werkt niet meer, maar niemand durft het weg te gooien.
Wordt het voor Nederland niet ook tijd om te stoppen met dit ritueel en, net als IJsland, te kiezen voor één vaste tijd het hele jaar door? Ik ben benieuwd of jij de zomertijd echt zou missen.
